آسمان خضرا

در كتاب «امام مهدي عجل‌الله تعالي فرجه‌الشريف موجود موعود» آيت الله جوادي آملي كه تابستان امسال توسط انتشارات اسرا و با تحقيق و تنظيم سيد محمد حسن مخبر منتشر شده نظرات اين حكيم فرزانه درباره چگونگي بهره‌مندي از وجود مقدس حضرت ولي عصر در زمان غيبت آمده است.

 مي‌توان امام (ع) را چونان مغناطيسي دانست كه شاخص قبله‌نماي قلوب انسان‌ها و قطب‌نماي تمام هستي به سوي آن وجود مبارك جهت مي‌گيرد، تا گمشدگان صحراي جهالت را به خورشيد وجودش رهنمون شود.   

 به گزارش خبرنگار آئين و انديشه فارس در كتاب «امام مهدي عجل‌الله تعالي فرجه‌الشريف موجود موعود» آيت الله جوادي آملي كه تابستان امسال توسط انتشارات اسرا و با تحقيق و تنظيم سيد محمد حسن مخبر منتشر شده در بخشي از اين كتاب نظرات اين حكيم فرزانه درباره چگونگي بهره‌مندي از وجود مقدس حضرت ولي عصر در زمان غيبت آمده است:

برخي چنين مي‌انديشند كه چون امام چراغ هدايت است، برخورداري از نور وجودش در گروه دسترسي به اوست و از سوي ديگر، مراجعه به امام براي پاسخ به مسائل شرعي و مشكلات علمي و اجراي حدود و قوانين كه ثمره وجود مبارك حضرت است در عصر غيبت ميسور نيست، زيرا غيبت مانع افاضه آن مشعل هدايت و استفاضه مؤمنان مي‌گردد. حال كه چنين است، چرا امام (ع) بايد در غيبت به سر برند و مؤمنان از فيض وجود مباركشان بي‌بهره بمانند؟

آنچه در چنين انديشه‌اي از فوائد وجود امام و مشروط به حضور ايشان بيان گرديده است، تنها بخش كوچكي از آثار وجود آن حضرت است، چون تأثير امام معصوم (ع) در نظام آفرينش، والاتر از آن است كه به امور خاص و مشروع به حضور مشهودانه محصور شود.

در ادامه اين مطلب آمده است: هرچند در برخي روايات، امام معصوم (ع) به چراغ هدايت تشبيه گرديده‌اند، اين تعبيري متوسط درباره يك جنبه از منافع آن وجود مبارك است. همان‌طور كه برخي روايات با تعبيري كامل‌تر و رساتر، امام (ع) را به آفتابي عالمتاب تشبيه كرده‌اند كه به جهان روشنايي مي‌بخشد: عن جابر الأنصاري انّه سأل النبي (ص): يا رسول‌الله فهل يقع لشيعته الانتفاع به في غيبته؟ فقال (ص): أي والذي بعثني بالنبوة انّهم يستضيئون بنوره و ينتفعون بولايته في غيبته كانتفاع الناس بالشمس و إن تجلّلها سحاب!

در اين روايت طبق بيان رسول اكرم، وجود امام (ع) به خورشيد و غيبت آن حضرت - مهدي موجود موعود - به وقوع شمس در پس ابر تشبيه شده است و چگونگي انتفاع مردم از آن حضرت، همچون بهره‌مندي آنان از آفتاب پنهان است:

1. چونان كه خورشيد در منظومه شمسي، محور حركت كرات و سيارات است، وجود مبارك حجت خدا (ع) محور نظام هستي است: ببقائه بقيت الدنيا و بيمنه رزق الوراء و بوجوده ثبتت الأرض و السماء.

«مفتقر» در خم چوگان تو گويي، گوئيست!

چرخ با آن عظمت نيز به جز گوي تو نيست

2. بهره‌مندي موجودات منظومه شمسي از خورشيد به تابش مستقيم آن منحصر نيست تا پوشيده شدنش به ابر، مانع انتفاع كلي از آن باشد، بلكه نيروي جاذبه كه مايه ثبات و بقاي نظام كيهاني است، وزش باد، ريزش باران، رويش گياهان و ... همه از بركات وجود خورشيد و اشراق اوست؛ همچنين بركات وجود امام عصر (عج) بسيار فراتر از آن است كه غيبت ظاهري آن انسان كامل، موجودات را از فيض او بي‌‌بهره سازد. قوام آسمان و زمين، تدبير امور عالم، رزق دادن به روزي خوردندگان، هدايت يافتن مستعدان و... همه گوشه‌اي از فيوضات وجود مبارك آن حضرت است كه پرده غيبت مانع افاضه آن‌ها نيست.

3. هنگامي كه ابر چونان پرده‌اي ميان ديدگان و قرص خورشيد حائل مي‌شود، خورشيد را پنهان نمي‌سازد، بلكه ببننده را مي‌پوشاند و او را از دريافت نور و مشاهده اشراق خورشيد محروم مي‌سازد، چرا كه هم خورشيد بزرگ‌تر از آن است كه به ابر پوشيده شود و هم منافعش بيش از آن است كه با نديدنش قطع گردد.

وجود مبارك انسان كامل نيز كه مايه استمرار حيات عالم و آدم است بسي بزرگ‌تر از آن است كه چيزي او را از افاضه، محجوب دارد و رابطه ميان وي و عالم هستي را متزلزل سازد. چگونه موجودي كه خليفه خداست و عنان نظام هستي را به اذن خداوند در كف دارد و از نهان و آشكار آن با خبر است، دچار غيبت مي‌شود؟

جمال يار ندارد نقاب و پرده ولي

غبار ره بنشان تا نظر تواني كرد

4. ابر، ديدگاني را كه از زمين به خورشيد مي‌نگرند محجوب مي‌سازد؛ نه چشم‌هايي را كه از افراز ابرها نظاره‌گر اويند. وجود مبارك ولي عصر (عج) نيز در چشم دنيا‌طلبان كه سر از عالم طبيعت بيرون نمي‌كنند و پس از ابر تعلغات دنيوي او را به نظاره مي‌نشينند غائب است؛ اما آنان كه بر سر شهوت‌ها و غبار هواهاي نفساني پا نهاده و به آسمان معني سركشيده‌اند، هر لحظه در حضور آن وجود شريف‌اند.

تو كز سراي طبيعت نمي‌روي بيرون

كجا به كوي طريقت گذر تواني كرد؟

به بيان شيخ مصلح‌الدين سعدي:

نبيني كه جايي كه برخاست گرد

نبيند نظر گرچه بيناست مرد

به گفته عارف رومي:

زمنزل هوسات ‌ار دو گام پيش نهي

نزول در حرم كبريا تواني كرد

5. نور افشاني و افاضه خورشيد، قطع ناشدني است و مرز و تبعيضي ندارد و هر قابلي به قدر استعداد و پيوندش با خورشيد، از فيض او بهره‌مند مي‌شود. حال، موجودي كه تمام موانع را برمي‌دارد و خويش را بلاواسطه به اشراق شمس عرضه مي كند، بهره‌ كامل‌تري خواهد داشت.

وجود مبارك مهدي موجود موعود (عج) كه واسطه فيض الهي است، چونان خورشيدي به تمام هستي فيض مي‌رساند و در اين جهت، ميان بندگان خدا تفاوتي نمي‌گذارد؛ ليكن هر كس به ميزان استعداد و قوت ارتباط خود، مستفيض مي‌گردد.

6. همچنان كه نتابيدن خورشيد، هر چند از پس ابر، به فراگيري ظلمت و شدت برودت مي‌انجامد و حيات زمين و زميني را ناممكن مي‌سازد. اگر عنايت و افاضه ولي خدا و انسان كامل عصر (عج)، - هر چند از پس پرده غيبت نبود - سختي‌ها و تنگناي معيشت و كينه‌توزي دشمنان، به دوستان خاندان عصمت امان نمي‌داد، همچنان كه امام عصر (عج) در توقيع مبارك به شيخ مفيد (ره) چنين فرمود: ما در مراعات حال شما سهل‌انگار نيستيم و هرگز شما را فراموش نمي‌كنيم، وگرنه سختي‌ها و تنگانهاي فراواني به شما مي رسيد و دشمنان، شما را نابود مي‌كردند: انّا غير مهملين لمراعاتكم و لاناسين لذكركم؛ و لولا ذلك، لنزل بكم اللأواء و اصطلمكم الأعداء.

با كه توان گفت اين سخن كه نگارم

شاهد هر جايي است و پرده‌نشين است

در پايان اين مطلب آيت‌الله جوادي آملي مي‌گويد: نيز مي‌توان امام (ع) را چونان مغناطيسي دانست كه شاخص قبله‌نماي قلوب انسان‌ها و قطب‌نماي تمام هستي به سوي آن وجود مبارك جهت مي‌گيرد، تا گمشدگان صحراي جهالت را به خورشيد وجودش رهنمون شود.